را به سبب حقّ و أجل مسمّى ، و يا با مصاحبت حقّ و أجل مسمّى آفريديم . اجل مسمّى همان زندگى جاويدان عند الله است ، زندگى پيروزمندانه و مظفّرانه و سعادت‌آميز ، و زندگى تامّ و تمامى كه زوال و فناء و نيستى و نابودى و تباه و فساد و خرابى ندارد و همچون زندگى دنيوى مخلوط و مشوب به دردها و رنج‌ها و مصيبت‌ها نيست ، بلكه يكسره نور و تجرّد و واقعيّت و حقيقت است . و اين حيات دنيوى مرتبهء نازل و درجهء ضعيفى است از آن ، چون به واسطهء تقيّد و تعيّن آن حقيقت به لباس قيد و كثرت ، و تحدّد آن به حدود و قيودِ اين عالم طبع ، آن حقيقت پائين آمده و در لباس حدود و تعيّنات تجلّى نموده است . همهء موجودات ، پويندهء بسوى حقّ هستند و آيه شريفهء : وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ . « 1 » « و هيچ چيزى از اشياء نيست مگر آنكه خزائن آن در نزد ماست ، و ما آن چيز را از آن خزائن پائين نمىآوريم مگر به اندازهء معلوم و مشخّص ! » اين مطلب را مبيّن مىكند ؛ و چون منبع حياتِ جميع موجودات ، همان خزانه‌هاى غير محدوده در نزد خداست ، و خلقت و آفرينش آنها نزول از آن خزينه‌ها و منبع‌هاى وسيع و مطلق و مجرّد و غير مقدّر به قَدَرات است ، و آن منابع اصلى و حقيقى مصدر پيدايش اين

--> ( 1 ) آيه 21 ، از سورهء 15 : الحِجر